Een beschreven experiment helpt je een idee begrijpen. Het bewijst niet vanzelf dat dezelfde uitkomst geldt voor jouw situatie. Lees daarom eerst wat er precies wordt onderzocht, vóór je de conclusie vertaalt naar je dagelijks leven.
Wat wordt er gemeten?
Vraag één: wat wordt hier gemeten? Een oordeel in een afgebakende opdracht is iets anders dan een levenslange eigenschap. Schrijf de onderzochte handeling in gewone taal op. Als dat niet lukt, zoek dan de bronverwijzing of het hoofdstuk met de uitleg.
Van voorbeeld naar conclusie
Vraag twee: welke stap zet de schrijver van het voorbeeld naar de conclusie? In Ons feilbare denken kun je bijvoorbeeld letten op het onderscheid tussen een snelle reactie en een bewuste afweging. Het zijn leesbegrippen; gebruik ze niet om iemand als onredelijk af te schrijven.
Wat weet je nog niet?
Vraag drie: wat weet ik nog niet? De deelnemers, omstandigheden en ouderdom van een studie kunnen relevant zijn voor hoe breed je de uitkomst leest. Je hoeft niet ieder onderzoek zelf te beoordelen om wel te herkennen waar je meer informatie nodig hebt.
Maak een leesnotitie
Begin met één passage en maak drie kolommen: voorbeeld, conclusie, eigen vraag. Zo bouw je een leesnotitie op in plaats van een verzameling losse leefregels.
Wil je eerst bepalen welk soort boek bij je nieuwsgierigheid past? Lees de vergelijking tussen Ons feilbare denken en De psychologie van geld bij Boekwinkel.org. Die helpt kiezen tussen een breed denkmodel en gedrag rond geld; de vragen hierboven helpen daarna bij het lezen van de onderbouwing.
Verwante leesvragen
- Moet je een boek uitlezen omdat je er al zoveel tijd in hebt gestoken?
- Hoe herken je beeldspraak in een uitleg over het brein?
- Waarom is een voorspelling nog geen bewijs van een oorzaak?
